Sentetik medya sessizce sıradanlaştı. Pazarlama görselleri, seslendirmeler, ürün metinleri, destek yanıtları — giderek artan bir kısmı makine üretimi. Düzenleyiciler buna net bir talep ile karşılık verdi: insanlar bir yapay zekâ çıktısıyla muhatap olduklarını bilmeli ve sistemler bunu otomatik olarak tespit edebilmeli.

Kurallar ne gerektiriyor?

EU AI Act'in şeffaflık yükümlülükleri iki katmanı hedefler. Üretken sistemlerin sağlayıcıları, çıktılarını yapay olarak üretildiğini veya değiştirildiğini gösterecek şekilde makine tarafından okunabilir biçimde işaretlemelidir. Uygulayıcılar ise insanlara bir yapay zekâ ile etkileşimde olduklarını (örneğin bir sohbet botu) açıklamalı; deepfake'leri ve kamuyu kamu yararına ilgilendiren konularda bilgilendirmek için yayımlanan yapay zekâ üretimi metinleri etiketlemelidir. Yapay zekâ üretimi içeriğin işaretlenmesi ve etiketlenmesine yönelik özel bir Uygulama Kuralları (Code of Practice) çalışması taslak aşamalarından ilerliyor; bu da pratik beklentilerin ne kadar ayrıntılı olacağını gösteriyor.

Kaçınılması gereken üç tuzak

  • Bunu bir arayüz ayrıntısı saymak. Görünür bir 'yapay zekâ ile üretildi' rozeti tek başına yeterli değildir; yükümlülük, gömülü meta veri veya filigran gibi kalıcı ve makine tarafından okunabilir işaretlemeyi de içerir.
  • Bunu yalnızca bir AB sorunu sanmak. Birçok ülke aynı yönde ilerliyor ve platform politikaları zaten açıklama talep ediyor. Yeteneği bir kez inşa edin.
  • Diğer hukuk dallarıyla örtüşmeyi unutmak. Gerçek bir kişinin deepfake'i; veri koruma, kişilik hakları ve — son değişikliklerin ardından — rıza dışı mahrem görüntülere ilişkin yeni yasaklar dâhil ceza hukuku sorunları da doğurabilir.

Şimdi nasıl hazırlanmalı?

İçerik üreten veya düzenleyen her özelliği envantere alın. Her biri için çıktıyı nasıl işaretleyeceğinize (meta veri, filigran, köken sinyalleri) ve kullanıcılara yapay zekâ etkileşimini nasıl açıklayacağınıza karar verin. Bunu ürün şartnamenize ve tedarikçi sözleşmelerinize yazın ki yükümlülük, uygulanmaya başlamadan haftalar önce tek bir yorgun ekibin üzerine yıkılmasın. Şeffaflık temel bir beklenti hâline geliyor — bunu bir dipnot değil bir özellik olarak görenler, diğerleri telaşlanırken güven kazanacak.